21. Grudzień 2010

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE: koszty wysyłki muszą zostać zwrócone konsumentowi

Opublikowany przez

Jeżeli konsument skorzysta z prawa do odstąpienia od umowy, to należy mu zwrócić dokonane płatności. Czy to jednak dotyczy również kosztów wysyłki towaru do konsumenta? Tą kwestią zajął się niedawno Trybunał Sprawiedliwości UE i orzekł: tak, te koszty muszą zostać również zwrócone.

Szczegóły

Art. 6 ust. 2 dyrektywy w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość (dyrektrywa 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r.) stanowi, że konsument, który skorzystał z prawa do odstąpienia od umowy, nie może zostać obciążony żadnymi opłatami poza bezpośrednimi kosztami zwrotu towaru.

Od dawna prowadzona jest dyskusja, czy zgodnie z tym konieczny jest zwrot konsumentowi kosztów wysyłki w przypadku skorzystania przez niego z prawa do odstąpienia od umowy. Niemiecki Trybunał Federalny przedłożył to pytanie w roku 2008 Trybunałowi Sprawiedliwości UE, który podjął postanowienie w tej sprawie (wyrok z dnia 15.04.2010 r., sprawa C 511/08) i stwierdził, że dyrektywa jest niezgodna z przepisem krajowym, który

„…pozwala dostawcy na obciążanie konsumenta, w umowie zawieranej na odległość, kosztami wysyłki towarów w przypadku wykonania przez tego ostatniego przysługującego mu prawa odstąpienia od umowy.“

Cele dyrektywy

Trybunał uzasadnił swoją decyzję tym, że postanowienia dyrektywy dotyczące skutków odstąpienia od umowy mają jednoznacznie na celu niepowstrzymywanie konsumenta od prawa do odstąpienia od umowy. Ten cel nie byłby jednak osiągany, jeżeli dopuszczono by możliwość obciążania konsumenta kosztami wysyłki.

Zrównoważony podział ryzyka

Ponadto trybunał uznał, że ponoszenie kosztów wysyłki przez sprzedawcę i kosztów przesyłki zwrotnej przez konsumenta stanowi zrównoważony podział ryzyka. Dodatkowe nałożenie kosztów wysyłki, jak stwierdził trybunał, stanowiłoby zbyt wysokie obciążenie dla konsumenta, gdyż musiałby on wtedy ponosić w całości koszty związane z transportem towarów.

Argumentacja Trybunału Sprawiedliwości UE

Sama dyrektywa nie zawiera jednoznacznych informacji na temat jej interpretacji. Niemiecki Trybunał Federalny przedstawił kilka argumentów, dlaczego konsument ma ponosić koszty wysyłki. Trybunał Sprawiedliwości UE jednak sprzeciwił się takim poglądom i stwierdził:

„Należy najpierw szeroko pojąć sformułowanie art. 6 ust. 2 zdanie 1 dyrektywy 97/7, mówiące o „płatnościach uiszczonych przez konsumenta”, pozwalając mu objąć wszystkie świadczenia finansowe, które zostały dokonane przez konsumenta na rzecz dostawcy w ramach wykonywania umowy, włącznie z kosztami wysyłki towaru.”

Ponadto dyrektywa przewiduje, że konsumenta należy obciążać tylko bezpośrednimi kosztami przesyłki zwrotnej. Nie można go więc obciążać pozostałymi kosztami, w tym kosztami wysyłki.

„Aby chronić konsumenta przed ryzykiem, wynikającym z faktu, iż przed zawarciem umowy kupna w obrocie zdalnym nie miał możliwości zobaczenia towaru, należy zwrócić mu koszty, które musiał ponieść na usługi dodatkowe wysyłającego, takie jak koszt wysyłki towaru, gdyż z chwilą odstąpienia od umowy stracił on zainteresowanie zamówionym towarem.”

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE a sprzedaż internetowa w Polsce

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości dotyczy interpretacji dyrektywy UE. Dlaczego ten wyrok dotyczy kupujących i sklepów internetowych w Polsce?

Aby odpowiedzieć na to pytanie należy najpierw zbadać odpowiedne przepisy polskie.

Przepisy polskie

Przepisy prawa polskiego dotyczące prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość są uregulowane w ustawie z dnia 2 marca 2000 roku o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z dnia 31 marca 2000 r.). Szczegółowy przepis dotyczący naszego pytania znajdziemy w Art. 7 niniejszej ustawy:

„2. Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne).”

„3. W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.”

Przepisy polskie także nie określają jednoznacznie, kto jest zobowiązany do pokrycia kosztów odesłania towaru w sytuacji, gdy konsument skorzystał z prawa prawo do odstąpienia od umowy. Ponieważ przepisy powstały w ramach konwersji wyżej wymienionej dyrektywy, trzeba uwzględnić cele dyrektywy przy interpretacji odpowiednich przepisów polskich. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną dyrektywy, a więc także przepisów polskich.

Skutki wyroku dla sprzedaży internetowej

W regulaminach sklepów internetowych często znajdują się klauzule, które nakładają konsumentowi koszty wysyłki w sytuacji wykonania odstąpienia od umowy, jak np.:

“Naliczone koszty transportu nie podlegają zwrotowi (nie dotyczy zakupu dokonanego z bezpłatną dostawą kurierską).”

„Koszty wysyłki nie podlegają zwrotowi,…”

„Zwrotowi nie podlega wartość uiszczonych przez Klienta świadczeń dodatkowych, w szczególności “koszty dostawy” towaru…”

Jednak jak dowiedzieliśmy się z wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, takie klauzule nie pokrywają się z celem i z interpretacją dyrektywy. Z tego względu należy sprawdzić regulamin, aby upewnić się, że takie klauzule nie są używane we własnym sklepie.

Przeczytaj więcej na ten temat

Poleć ten post:
KategoriaPrawo

Komentarze dotyczące artykułu

Andrzej (18. September 2015 - 14:12):

Ciekawe jak ma się do tego nowy pomysł poczty, w którym zlecającym wysyłkę jest odbiorca?
Poza tym wszyscy mówią, że koszt wysyłki jest dla każdego systemu e-commerce wskazany jak najniższy. Czy ktoś już ćwiczył takie rozwiązanie jak tu opisane, tzn. produkty, na które jest za dużo zwrotów wysyłamy z mocno zawyżoną opłatą: http://czasbiznesu.pl/sklep-internetowy-koszt-transportu-logistyka-e-commerce/

Marcin Jędrzejak (25. September 2015 - 10:16):

Dzień dobry,

rozwiązanie polegające na „mocnym zawyżaniu opłaty za wysyłkę” jest niezgodne z prawem. Jeżeli przedsiębiorca zawyżył opłatę w stosunku do cenników operatora pocztowego czy przewoźnika, na które się powoływał, wówczas konsument dysponuje uprawnieniami przewidzianymi m.in. w art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, tj. możliwością żądania m.in.: 1) zaniechania nieuczciwej praktyki rynkowej; 2) usunięcia skutków tej praktyki; 3) naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 13 ww. ustawy ciężar dowodu, że dana praktyka rynkowa nie stanowi nieuczciwej praktyki wprowadzającej konsumenta w błąd, spoczywa na przedsiębiorcy, któremu zarzuca się jej stosowanie.

Pozdrawiamy,
Zespół Trusted Shops

Dodaj komentarz