16. Grudzień 2010

Klauzule narzucające konsumentom właściwość miejscową sądu są niedozwolone

Opublikowany przez

Handel w internecie jest korzystny – zarówno dla konsumenta jak i dla sprzedawcy. Sprzedający znacznie zwiększa swój zasięg działania i ma dzięki stosunkowo niewielkiej inwestycji możliwość sprzedaży w całym kraju. To poszerzenie działalności może jednak mieć również skutki uboczne; a mianowicie nowo pozyskany klient na drugim końcu Polski może być niezadowolony ze świadczonych usług i w końcu pozwać sprzedawcę do sądu.

Z tego względu niejeden przedsiębiorca w swoim regulaminie narzuca konsumentom sąd, w okręgu którego ma swoją siedzibę. Takie postępowanie jest dla przedsiębiorcy korzystne, ponieważ zmniejsza ono koszty ewentualnych sporów i pozwala na kontynuację współpracy ze znanym i sprawdzonym prawnikiem na miejscu. Czy jednak sprzedawca ze Szczecina może narzucić konsumentowi z Rzeszowa sąd w swoim województwie, na drugim końcu Polski?

Podstawy prawne

Odpowiedź na to pytanie można znaleźć w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Z powyższych przepisów wynika, że istnieją trzy rodzaje właściwości miejscowej sądu, z których dwa są w tym wypadku stosowne: właściwość ogólna i właściwość przemienna. Zazwyczaj powództwo wytacza się w sądzie, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba pozwanego, według powyższego przykładu byłby to sąd szczeciński.

Jednak w przypadku konfliktu między konsumentem a przedsiębiorcą często stosowna jest właściwość przemienna, która daje konsumentowi możliwość wyboru. Ten wybór jest możliwy pomiędzy sądem właściwości ogólnej a innym, który jest dla konsumenta dogodniejszy.

Sprawy sądowe dot. ustalenia istnienia umowy, jej unieważnienia, rozwiązania lub wykonania oraz odszkodowania z powodu nienależytego wykonania lub niewykonania jej, konsument może wytoczyć przed sądem miejsca wykonania tej umowy, według powyższego przykładu przed sądem Rzeszowskim.

Narzucanie konsumentom sądu, np. w regulaminie, może stanowić duże utrudnienie dochodzenia roszczeń i jest w związku z tym często sprzeczne z interesami konsumentów. Dodatkowo jest – jak wynika z przepisów – sprzeczne z prawem.

Niedozwolone klauzule

Z tego względu następujące klauzule, które można znaleźć w rejestrze klauzul niedozwolonych na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKIK), zostały uznane za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Numer wpisu 552: Wszelkie spory których stroną będzie właściciel serwisu będą rozpatrywane przez Sądy Polskie z siedzibą właściwą do siedziby [nazwa przedsiębiorstwa].

Numer wpisu 913: W razie sporu Sądem właściwym dla jego rozstrzygnięcia będzie Sąd w Olsztynie.

Numer wpisu 969: W przypadku rozstrzygnięć sądowych – przez sąd właściwy dla siedziby Sprzedawcy.

Numer wpisu 1665: Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy jest Sąd właściwy dla miejsca siedziby sprzedawcy […].

Numer wpisu 1879: Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikłych z umowy sprzedaży jest Sąd właściwy dla siedziby Sklepu Internetowego.

Numer wpisu 1942: Sądem właściwym dla rozpatrywania sporów wynikających z umowy sprzedaży jest sąd właściwy dla siedziby sklepu lub miejsca wykonania umowy.

Dalsze niedozwolone klauzule dot. Sądów polubownych

Także wyłączenie możliwości skierowania sprawy do sądu powszechnego i postanowienie, że spór będzie rozstrzygnięty przed sądem polubownym jest sprzeczne z prawem. Zasadniczo poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego jest możliwe, lecz wymaga umowy obu stron. Jednak w wypadku, gdy właściwość umowna zostaje konsumentowi narzucona, tzn. wynika np. z regulaminu, na który konsument nie ma wpływu, taka umowa nie istnieje. Z tego względu także następujące klauzule są niedozwolone:

Numer wpisu 1649: Ewentualne sprawy sporne pomiędzy sklepem a zamawiającym, po wyczerpaniu się możliwości polubownego ich rozwiązania, będzie rozstrzygać sąd właściwy dla siedziby sklepu.

Numer wpisu 1664: Wszystkie spory będą rozstrzygane polubownie, w przypadku niemożności rozstrzygnięcia sporu polubownie, będzie on rozstrzygany przez sąd właściwy dla siedziby Sklepu.

Podsumowanie

Z tych przykładów wynika, że klauzule narzucające konsumentom właściwość miejscową sądu są niedozwolone. Takie klauzule mogą być jednak stosowne, jeżeli przedsiębiorcy nie mają na celu konsumentów, a innych handlowców (B2B).

Z tego względu zalecane jest sprawdzenie regulaminu, aby zapewnić, że takie klauzule nie są używane we własnym sklepie.

Poleć ten post:
KategoriaPrawo, Wiadomości

Dodaj komentarz